تخصیص اعتبار ۸۹۰ میلیون تومانی برای ۵۰۰۰ کیلومتر رودخانه؛نبرد با تصرفات در بستر «زاینده‌رود» وارد فاز جدید شد

به گزارش خبرنگار زاینده رود پایدار، اصفهان با دارا بودن پنج هزار کیلومتر رودخانه و مسیل، سرزمینی است که هستی‌اش با آب‌های جاری گره خورده است. با این حال، شریان‌های حیاتی دیار نصف‌جهان سال‌هاست به میدان نبرد میان تصرفات انسانی، رسوبات انباشته و کمبود شدید اعتبارات تبدیل شده است. مداخلات انسانی و تنگ‌شدن بسترها، خطر وقوع سیلاب‌های ناگهانی را تشدید کرده و این در حالی است که طرح ساماندهی رودخانه‌ها به دلیل تنگناهای بودجه‌ای به کندی پیش می‌رود.

پیمان مختاری، مدیر دفتر رودخانه‌ها و سواحل شرکت آب منطقه‌ای اصفهان در گفتگو با خبرنگار  زاینده رود پایدار، به تشریح آخرین وضعیت آزادسازی‌ها، لایروبی‌ها و چالش‌های قانونی و اعتباری این حوزه پرداخته است که مشروح آن در ادامه می‌آید:

آزادسازی ۳۵۰ هکتار از بستر رودخانه‌های استان اصفهان

مختاری با اشاره به حجم اقدامات انجام شده در سال ۱۴۰۴ اظهار کرد: در سال گذشته حدود ۳۵۰ هکتار آزادسازی در رودخانه‌های سراسر استان انجام شد که نزدیک به ۱۶۰ هکتار از این مقدار متعلق به رودخانه زاینده‌رود بود. از ابتدای سال جاری تاکنون نیز ۲۷.۶ هکتار دیگر آزادسازی شده که ۱۹ هکتار آن در محدوده زاینده‌رود بوده است.

وی در خصوص عملیات لایروبی افزود: سال گذشته در محدوده پل اورگان تا پل سد زاینده‌رود به طول ۵ کیلومتر لایروبی انجام شد تا ورود آب به دریاچه سد تسهیل شود. همچنین در محدوده شهری، از بند آبشار تا بند رودشت حدود ۳۵ کیلومتر از مسیر رودخانه لایروبی شده است.

مدیر دفتر رودخانه‌های آب منطقه‌ای اصفهان به بازگشایی رودخانه «دامنه-داران» اشاره کرد و گفت: این رودخانه که به‌طور کامل تصرف شده بود، پس از سال‌ها پیگیری آزاد شد و ۸۰ هکتار از مجموع ۱۱۲ هکتار تصرفات آن در سال گذشته به بدنه زاینده‌رود بازگشت.

اعتبار ۸۹۰ میلیونی؛ قطره‌ای در برابر دریای مطالبات

مختاری با انتقاد شدید از وضعیت تخصیص بودجه تصریح کرد: سال گذشته در طرح تملک دارایی‌های سرمایه‌ای استان تنها ۸۹۰ میلیون تومان اعتبار به این حوزه تخصیص یافت؛ عددی که در برابر ۵ هزار کیلومتر رودخانه و مسیل استان عملاً هیچ است. ما در سنوات گذشته تا ۲۵۰ میلیارد تومان از محل اعتبارات جاری هزینه کرده‌ایم، اما برای سال جاری اعتبارات طرح ملی لایروبی همچنان صفر است.

وی ادامه داد: در مناطق کویری مانند جندق و اردستان، مردم تصور می‌کنند سیل رخ نمی‌دهد، اما مطالعات نشان می‌دهد سیلاب‌ها در زمان خشکسالی شدیدتر و مخرب‌تر هستند. به همین دلیل اولویت اول ما مدیریت سیلاب و ایمن‌سازی نقاط حادثه‌خیز است.

نصب ۷۵۷ کیلومتر «رپر» برای تثبیت حریم رودخانه‌ها

وی در پاسخ به سوالی درباره جلوگیری از بازگشت تصرفات گفت: تاکنون ۷۵۷ کیلومتر از رودخانه‌های استان شاخص‌گذاری (رپرگذاری) شده است. همچنین حدود ۱۰۰ نفر در قالب گروه‌های گشت و بازرسی به‌صورت شبانه‌روزی کل رودخانه‌های استان را تحت پوشش دارند تا در صورت مشاهده هرگونه تخلف، از طریق تبصره ۴ ماده ۲ قانون توزیع عادلانه آب یا مراجع قضایی اقدام شود.

مختاری طول رودخانه‌های اولویت‌دار استان را ۳ هزار و ۵۰۰ کیلومتر اعلام کرد و افزود: مطالعات تعیین حریم و بستر برای اکثر این رودخانه‌ها به اتمام رسیده و در سامانه کاداستر ثبت شده است.

چالش‌های مدیریتی در بالادست سد زاینده‌رود

مدیر دفتر رودخانه‌ها و سواحل شرکت آب منطقه‌ای اصفهان به تفاوت نحوه برخورد با تصرفات در استان همجوار اشاره کرد و گفت: در مناطقی مانند مشهدکاوه، ما اجازه هیچ‌گونه کشتی در بستر نمی‌دهیم، اما در استان بالادست، کشت و حتی تصرف اراضی تملیکی دریاچه سد انجام شده است. این تفاوت در برخورد، چالش‌های اجتماعی زیادی برای ما ایجاد کرده است.

وی در پایان با تأکید بر اهمیت حفظ کیفیت آب شرب ۵ میلیون نفر، خاطرنشان کرد: ما در صدور مجوزها علاوه بر حریم کمی، حریم کیفی را هم لحاظ می‌کنیم. اگر اقدامات ایمن‌سازی در مناطقی مثل مبارکه انجام نشده بود، سیلاب‌های اخیر خسارات جبران‌ناپذیری به ایستگاه‌های پمپاژ و شبکه آبفا وارد می‌کرد. برای سال جاری نیز در صورت تأمین اعتبار، ۴۰ کیلومتر لایروبی و ۳ کیلومتر ساماندهی در شهرستان‌های کاشان، فلاورجان، اردستان و مناطق بالادست در دستور کار قرار دارد.